Populacja światowa osiągnęła 8 118 063 503 osób, rosnąc w tempie 0.97 % rocznie. Choć może się to wydawać skromną wartością, stanowi znaczącą zmianę w porównaniu z eksplozywnym wzrostem XX wieku, gdy wskaźniki przekraczały 2 % rocznie. Globalny krajobraz demograficzny przechodzi głęboką transformację, która przez nadchodzące dziesięciolecia będzie przekształcać gospodarki, społeczeństwa i geopolitykę.

Wielkie spowolnienie

Wzrost populacji światowej zwalnia. Średni współczynnik dzietności (TFR) spadł do 2.19 dzieci na kobietę — zbliżając się do poziomu zastępowalności pokoleń wynoszącego 2,1. Ten spadek, napędzany wzrostem poziomu edukacji, urbanizacją, dostępem do antykoncepcji i zmieniającymi się normami społecznymi, jest jedną z najważniejszych przemian demograficznych w historii ludzkości. W latach 60. XX wieku kobiety rodziły średnio 5 dzieci; dziś ta liczba zmniejszyła się o ponad połowę.

To spowolnienie nie jest jednolite. Afryka Subsaharyjska utrzymuje wskaźniki dzietności powyżej 4 w wielu krajach, napędzając szybki wzrost populacji, który sprawi, że ludność kontynentu niemal się podwoi do 2050 roku. Tymczasem duża część Azji Wschodniej i Europy stoi przed odwrotnym wyzwaniem: wskaźniki dzietności znacznie poniżej poziomu zastępowalności, przy czym kraje takie jak Korea Południowa (0,7), Hiszpania (1,2) i Włochy (1,2) zmagają się ze spadkiem demograficznym.

Dłuższe życie, szybsze starzenie się

Globalna oczekiwana długość życia osiągnęła 73.3 lat — niezwykłe osiągnięcie odzwierciedlające postępy w medycynie, żywieniu i zdrowiu publicznym. Jednak dłuższe życie w połączeniu z mniejszą liczbą urodzeń tworzy demograficzną bombę zegarową: starzejące się społeczeństwa. Japonia, gdzie 29 % populacji ma ponad 65 lat, daje przedsmak tego, z czym zmierzą się liczne kraje rozwinięte. Do 2050 roku co szósta osoba na świecie będzie miała ponad 65 lat, w porównaniu z co jedenastą w 2019 roku.

Ten trend starzenia się ma głębokie konsekwencje ekonomiczne. Kurczące się siły robocze muszą utrzymywać rosnącą liczbę emerytów, obciążając systemy emerytalne i budżety opieki zdrowotnej. Kraje reagują politykami obejmującymi zachęcanie do wyższych wskaźników urodzeń (becikowe, dotowane przedszkola), podnoszenie wieku emerytalnego i zwiększanie imigracji.

Migracja przekształca narody

Migracja międzynarodowa nadal przekształca demografię. Około 281 milionów ludzi — 3,6 % populacji światowej — żyje poza krajem urodzenia. Przepływy migracyjne kierują się głównie z krajów rozwijających się do krajów rozwiniętych, pomagając kompensować spadek demograficzny w starzejących się społeczeństwach, jednocześnie powodując drenaż mózgów w krajach pochodzenia. Zmiany klimatyczne stają się nowym czynnikiem napędzającym migrację — podnoszący się poziom mórz i ekstremalne zjawiska pogodowe wysiedlają społeczności w całym Globalnym Południu.

Droga do 2100 roku

Obecne projekcje sugerują, że populacja światowa osiągnie szczyt między 2080 a 2090 rokiem na poziomie około 10,3 miliarda, po czym zacznie stopniowo spadać. Jednak ta trajektoria w dużej mierze zależy od trendów dzietności w Afryce i reakcji politycznych na całym świecie. Przyszłość demograficzna stawia podwójne wyzwanie: zarządzanie szybkim wzrostem w najmłodszych regionach przy jednoczesnym dostosowaniu się do starzenia się populacji i jej spadku w innych. To, jak narody poradzą sobie z tą transformacją, zadecyduje o dobrobycie ekonomicznym, stabilności społecznej i zrównoważonym rozwoju środowiskowym na pokolenia.